Wieża - opracowanie
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki

Czas i miejsce akcji opowiadania „Wieża”

Opowiadanie Gustawa Herlinga-Grudzińskiego rozgrywa się na dwóch płaszczyznach. Można je podzielić na dwie część: opowieść o Lebrosso i nauczycielu, oraz czas czytania książki przez narratora. Mamy więc wspomniane takie lata i miejsca, jak zakończenie II wojny światowej, gdy latem 1945 roku narrator - uczestnik wielu kampanii wojskowych, pozostając na postoju między Bolonią a Rawenną, zostaje w końcu odesłany do pełnienia... więcej



Problematyka „Wieży” Grudzińskiego

Przejmujące, napisane piękną polszczyzną opowiadanie Herlinga-Grudzińskiego, zatytułowane Wieża jest złożone z dwóch, na pierwszy rzut oka oddzielnych opowieści. Po głębszej lekturze widać jednak, że, mimo iż opisane wydarzenia dzielą wieki, to obie historie traktują o takich samych ważnych ludzkich problemach: bezmiernej samotności, cierpieniu, walce człowieka zarówno ze złem całego świata, jak i z własnymi ułomnościami,... więcej



Główne wątki/motywy „Wieży”

Herling-Grudziński stworzył wielopłaszczyznowe opowiadanie. Wieża jest pełna biblijnych odniesień, nawiązań do filozofii, kultury, sztuki, rozmaitych motywów. Na uwagę zasługują najważniejsze: Motyw cierpienia – w opowiadaniu motyw cierpienia łączy losy Lebrosso oraz nauczyciela. Pierwszy cierpi z powodu odseparowania od świata trwającego ponad ćwierć wieku, na które jest skazany z powodu trądu zżerającego... więcej



Motyw samotności w opowiadaniu „Wieża”

Gustaw Herling-Grudziński nie podjął tematu nowego. Motyw samotności był eksploatowany w literaturze począwszy od antyku. Już w Starym i Nowym Testamencie mowa o izolacji człowieka, który – chodzi o Hioba – jest wystawiony na ostracyzm społeczny, lub – mam na myśli Chrystusa – odseparowuje się od innych ludzi i spędza czterdzieści dni na pustyni, modląc się do swojego Ojca. Jest to temat popularny zarówno... więcej



Ponadczasowość i uniwersalizm opowiadania „Wieża”

Wieża jest opowiadaniem ponadczasowym, uniwersalnym, wiecznie aktualnym, ponieważ podejmuje takie problemy – samotność człowieka, cierpienie, ciągłą wędrówkę i sposoby radzenia sobie z nieszczęściem, które spotyka nas niespodziewanie, ale zawsze tak samo dotkliwie. Herling-Grudziński ukazał w nim dwie takie drogi, wybierane w czasie dramatu czy tragedii, pokazując w ten sposób dwa modele zachowania człowieka, które –... więcej



Budowa opowiadania „Wieża” - kompozycja szkatułkowa

Opowiadanie Herlinga-Grudzińskiego Wieża ma oryginalną, ciekawą kompozycję szkatułkową (obrazowo można to przedstawić jako skrzynię kryjącą wiele skarbów), ponieważ rozgrywa się na dwóch planach, na różnych płaszczyznach czasowych i dotyczy dwóch różnych bohaterów. Wyjściową sytuacją jest narracja żołnierza (bohatera pierwszego planu będącego narratorem w planie drugim), który po męczącej służbie wojennej... więcej



Symbolika w opowiadaniu „Wieża”

W utworze Wieża jest wiele symboli chrześcijańskich. Obok metafory wieży (w tradycji chrześcijańskiej święte miejsce, sfera zjednoczenia z niebem, prawdziwe sacrum), krzyża i korony cierniowej (narrator odnalazł w celi Lebrosso zżarty przez rdzę krucyfiks, na którym ciało Ukrzyżowanego wyglądało jakby było pokryte wrzodami, a głowę Jezusa „zdobiła” - zamiast korony cierniowej, żelazna obręcz,... więcej



Nawiązanie do motywu Hioba w opowiadaniu „Wieża”

Gustaw Herling-Grudziński w swoim opowiadaniu Wieża, zawarł wiele odniesień do Biblii. Prócz nawiązania do męki Chrystusa, symboliki krzyża i pielgrzyma, wprowadzenia sceny ukamienowania psa oznaczającego niewinne stworzenie, utwór zawiera także kolejną interpretacją biblijnego motywu Hioba. Lebrosso (z języka włoskiego: lebra – trąd), podobnie jak bohater Starego Testamentu, cierpiał straszliwe męki, choć był niewinny.... więcej